- Vergi cezaları kişinin malvarlığına yönelik cezalardır. Bu cezalar vergi ziyaı ve usulsüzlük cezalarıdır.
- Cezayı gerektiren fiil ve uygulanacak yaptırım vergi idaresince idari usullere göre tespit edilir.
- Vergi cezaları, genel ceza esaslarında olduğu üzere mükellefin kasıt veya kusurunun mevcut olup olmadığı araştırılmadan cezayı gerektiren belli olayın meydana gelmesi üzerine kesilir.
Buna karşılık kaçakçılık suçunda, Türk Ceza Kanununda yer alan suçlarda olduğu gibi, ceza verilebilmesi için sadece maddi unsur değil suçun bütün unsurlarının varlığı aranır..
- Vergi cezaları mahiyetleri itibariyle, kamu idaresinin vergiler bağlı para ile temsil edilen bir alacağı ile ilgilidir. Bu itibarla, vergi cezaları tarhedilen vergiler üzerinden, onlarla orantılı olarak ve para halinde alınırlar.
- Vergi ziyaı cezası için önceden bir sınırlama yapmak mümkün değildir. Bunlar ziyaa uğratılan vergi aslına bağlı bulunurlar. Buna karşılık, Vergi Usul Kanununda genel usulsüzlüklerin işlemesi halinde kesilecek cezaların tutarları mükellef gruplarına ve belli derecelere dayanan bir tarifeye göre önceden tespit edilmiştir.
- Vergilerde olduğu gibi vergi cezalarında da kanunilik ilkesi geçerlidir.
- Vergi cezaları bir idari merci olan vergi dairesince kesilir. Adli para cezalarına ise ceza mahkemesince hükmolunur. Vergi cezalarına ilişkin olarak vergi dairesinin yaptığı işlemler bir idari işlem olduğundan idari yargı denetimine tabidir.
- Alacaklı idarenin ceza kesme ve tahsil yetkisi zamanaşımı süreleri ile sınırlıdır.